Nshyira nte umukono kuri PDF nkanazigenzura kuri interineti muri Uganda?
Shyira umukono kuri PDF muri Sealique ukoresheje telefoni iyo ari yo yose: dosiye yashyizweho kashe iba ifite umukono wa dijitali wa PAdES wujuje ibisabwa n'Itegeko rya Uganda ry'imikono ya elegitoroniki (Electronic Signatures Act 2011), hamwe na QR code yo kugenzura.
Itegeko rya Uganda ry'imikono ya elegitoroniki, Electronic Signatures Act, 2011 (Itegeko No. 7 ryo mu 2011), riha agaciro mu mategeko imikono ya elegitoroniki yujuje ibyo risaba, naho Electronic Transactions Act, 2011 (Itegeko No. 8) rikagenga amasezerano n'inyandiko bya elegitoroniki. Sealique itanga ubwoko bw'umukono ukomeye kurushaho, ushingiye ku cyemezo (certificate), iryo tegeko risobanura, urubuga rukaboneka mu Cyongereza no mu Giswahili, kandi abashyiraho umukono ntibigera bakenera konti.
Sinya PDF ubu Fungura konti Genzura inyandiko yashyizweho umukono
Ingingo z'ingenzi
- Ingingo ya 3 ya Electronic Signatures Act, 2011 iteganya ko nta kintu muri iryo tegeko gisonera, kigabanya cyangwa kibuza agaciro mu mategeko uburyo ubwo ari bwo bwose bwo gukora umukono wa elegitoroniki bwujuje ibyo risaba.
- Iryo tegeko ryemera inzego zitandukanye, kuva ku mukono wa elegitoroniki usanzwe kugeza ku mukono uhanitse cyangwa utekanye ushingiye ku cyemezo (certificate) no ku buryo bw'urufunguzo rusange (PKI).
- Itegeko ry'ibikorwa bya elegitoroniki rya 2011 (Electronic Transactions Act, Act No. 8) ni itegeko riherekeza irya mbere ku masezerano, inyandiko n'ibimenyetso bya elegitoroniki.
- Kashe ya Sealique ni umukono wa dijitali wa PAdES ufite urutonde rw'ibyakozwe ruhujwe na hash, inyandiko z'ukwemera, ndetse ku bushake kode ikoreshwa rimwe yoherezwa kuri imeyili.
- Gushyira umukono ntibisaba karita cyangwa ifatabuguzi kandi bikorerwa muri mushakisha kuri telefoni iyo ari yo yose; urubuga ruboneka mu Cyongereza, Igiswahili, Igifaransa, Ikidage n'Ikinyarwanda.
Ese umukono wa elegitoroniki wemewe n'amategeko muri Uganda?
Yego. Itegeko ry'imikono ya elegitoroniki rya 2011 (Electronic Signatures Act, Act No. 7 of 2011) rigenga ikoreshwa ry'imikono ya elegitoroniki kandi, mu ngingo ya 3, rigaragaza neza ko uburyo ubwo ari bwo bwose bwo gukora umukono wa elegitoroniki bwujuje ibisabwa n'iryo tegeko bufite agaciro mu mategeko. Iryo tegeko ritandukanya imikono ya elegitoroniki isanzwe n'imikono yo ku rwego rwo hejuru cyangwa itekanye ishingiye ku cyemezo gitangwa mu buryo bw'urufunguzo rusange (public-key infrastructure). Itegeko ry'ibikorwa bya elegitoroniki rya 2011 (Electronic Transactions Act, Act No. 8) rigena igihe inyandiko n'amasezerano bya elegitoroniki bifite agaciro kandi byemerwa nk'ibimenyetso. Inyandiko z'umwimerere: Minisiteri y'Ikoranabuhanga n'Ubuyobozi bw'Igihugu (PDF), ULII.
Inyandiko zikunze gusonerwa uburyo bwa elegitoroniki mu Itegeko ry'ibikorwa bya elegitoroniki zirimo irage, impapuro z'agaciro zihererekanywa na zimwe mu nyandiko zemeza nyir'umutungo; reba urutonde rugezweho mbere yo kuzishyiraho umukono wa elegitoroniki.
Imiryango yo muri Uganda ishyira umukono ku ki ikoresheje Sealique?
Amasezerano ya serivisi n'ayo gutanga ibicuruzwa, amabaruwa y'akazi n'ay'abakozi, amasezerano y'ubufatanye y'imiryango itegamiye kuri Leta n'inyandiko z'inkunga, imyanzuro ya SACCO n'amakoperative, inyandikomvugo z'inama z'ubuyobozi, urutonde rw'abitabiriye amahugurwa n'amabaruwa yo kwemeza. Buri PDF yafunzwe iba ifite nomero yo kwemeza umufatanyabikorwa uri i Kampala, i Gulu cyangwa mu mahanga ashobora kugenzura adafite konti.
Ni izihe ndimi abashyira umukono bashobora gukoresha?
Icyongereza n'Igiswahili, hiyongereyeho Igifaransa, Ikidage n'Ikinyarwanda. Urupapuro rwo gushyiraho umukono uwohererejwe afungura, imeyili n'urupapuro rusange rw'igenzura bikurikiza ururimi rwatoranyijwe, ku buryo ushyira umukono uri i Kampala n'umufatanyabikorwa uri i Nairobi buri wese asoma verisiyo ye y'inzira imwe y'inyandiko.
PDF yashyizweho umukono igenzurwa ite muri Uganda?
Buri gace k'umukono kagaragaza nomero yo kugenzura na QR code. Gusikana iyo kode, kwandika iyo nomero cyangwa kohereza PDF ku rupapuro rwo kugenzura rusange bigaragaza uwashyizeho umukono, igihe yawushyiriyeho, n'uko dosiye yahinduwe cyangwa itahinduwe kuva yashyirwaho kashe, nta kintu ukeneye kwinjiza muri telefoni.
Ibyo Umukono wa elegitoroniki muri Uganda ikubiyemo
- Umukono wa digitale wa PAdES kuri buri washyizeho umukono
- Urubuga, imeyili n'urupapuro rw'igenzura mu Cyongereza n'Igiswahili
- Abashyira umukono ntibakenera konti; ikora kuri telefoni iyo ari yo yose
- Inyandiko y'ibyakozwe ifite igihe, aderesi IP n'igikoresho
- Igenzura rusange ukoresheje QR code cyangwa nomero
Ibibazo abantu babaza
Umukono wa dijitali ufite agaciro mu mategeko muri Uganda?
Yego. Itegeko ry'imikono ya elegitoroniki rya 2011 riha agaciro mu mategeko imikono ya elegitoroniki yujuje ibyo risaba, kandi imikono ya dijitali ishingiye ku cyemezo ni yo iri ku rwego rwayo rwo hejuru.
Umuryango utegamiye kuri Leta muri Uganda ushobora gushyira umukono wa elegitoroniki ku masezerano y'abaterankunga?
Yego, keretse amabwiriza y'umuterankunga ubwe asaba umukono wo ku rupapuro; PDF yafunzwe na PAdES ifite icyemezo cyo kurangiza yemerwa n'abaterankunga benshi.
Banza ubaze umuterankunga igihe amasezerano agomba kwemezwa na noteri.
Ushyira umukono wo muri Uganda akeneye konti kuri Sealique?
Oya. Abashyira umukono bafungura umurongo wabo bwite muri mushakisha; uwohereje ni we wenyine ufite konti, kandi ntisaba karita.
PDF yafunzwe ishobora kugenzurwa nta interineti?
Agace k'umukono kagaragaza uwashyize umukono n'igihe ku rupapuro ubwarwo, ariko kugenzura ko itahinduwe bisaba urupapuro rw'igenzura kuri interineti, rukora ku muyoboro uwo ari wo wose wa telefoni.
Aho byavuye
- Itegeko ry'imikono ya elegitoroniki, 2011, Uganda (PDF ya Minisiteri ya ICT)
- Itegeko ry'imikono ya elegitoroniki rya 2011, Uganda (ULII)
Uru rupapuro ni incamake mu rurimi rusanzwe, si inama z'amategeko; reba inyandiko y'itegeko iriho ubu ku bwoko bw'inyandiko yawe.